گفت : فداى تو شوم از چه چيز خلق كرد أو را ؟ فرمود : خبر داد مرا پدرم از پدرانش كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم فرمود كه : حق تعالى قبضه‌اى از خاك را برگرفت به دست قدرت خود ، وآدم را از آن خلق كرد ، وقدرى از آن خاك زياد آمد ، حوّا را از آن خلق كرد « 1 » . وعلماى خاصه وعامه از وهب بن منبه روايت كرده‌اند كه : حق تعالى خلق كرد حوّا را از زيادتى طينت آدم بر صورت أو ، وخواب را بر أو مستولى گردانيده بود ، واين را در خواب به أو نمود ، وآن أول خوابى بود كه در زمين ديدند ، پس بيدار شد وحوّا را نزد سر خود ديد ، پس حق تعالى به أو وحى كرد كه : اى آدم ! كيست اينكه نزد تو نشسته است ؟ گفت : آن است كه در خواب به من نمودى ، پس به أو انس گرفت « 2 » . وبه سند معتبر منقول است كه : يهودي آمد به خدمت أمير المؤمنين عليه السّلام وسؤال نمود كه : چرا آدم را آدم وحوّا را حوّا ناميدند ؟ فرمود : آدم را براي اين آدم گفتند كه از أديم زمين يعنى روى زمين مخلوق شد ، زيرا كه حق تعالى جبرئيل را فرستاد وأو را امر كرد كه از روى زمين چهار طينت سرخ وسفيد وسياه وخاكى رنگ بياورد ، وفرمود كه اينها را از زمين هموار وناهموار ونرم وسخت بياورد ، وامر كرد أو را كه چهار آب بياورد : آب شيرين وآب شور وآب تلخ وآب گنديده ، پس امر كرد كه آن آبها را در آن خاكها بريزد ، پس آب شيرين را در حلقش قرار داد ، وآب شور را در چشمهايش ، وآب تلخ را در گوشهايش ، وآب گنديده را در بينيش ؛ وحوّا را براي اين حوّا گفتند كه از حيوان خلق شد « 3 » . وبه أسانيد معتبره از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام منقول است كه در وصف خلق حضرت آدم فرمود كه : پس حق تعالى جمع نمود از سخت وسست ونرم ودرشت وشيرين وشورهء زمين ، خاكى كه آب بر آن ريخت تا تر شد ، وآب را با خاك ممزوج گردانيد تا اجزايش به

--> ( 1 ) . تفسير عياشى 1 / 216 . ( 2 ) . قصص الأنبياء راوندى 69 . ( 3 ) . علل الشرايع 2 .